Lekcja 1: Jak to przeczytać?

Lekcja 1: Jak to przeczytać?

No to stało się – zaczynamy się uczyć łaciny. Zazwyczaj na pierwszej lekcji zaczyna się od przedstawienia historii języka łacińskiego i alfabetu. Ale nie tutaj. Nie jesteśmy tu, by poznawać historię, tylko język, a alfabet łaciński każdy z nas zna – posługujemy się nim na co dzień. Przejdźmy więc od razu do rzeczy!

Łacina – zaczynamy czytanie

Czytanie po łacinie jest bardzo łatwe – większość słów czyta się dokładnie tak, jak się je pisze. Np. słowo „tabula” (tablica) przeczytamy tak jak po polsku – każdy przecież choć raz słyszał określenie „tabula rasa”, prawda? Jest jednak kilka zasad, o których trzeba pamiętać.

Czytanie po łacinie – zasady

  1. Dyftongi lub dwuznaki „ae” i „oe” czytamy jak „e”, np. „coelum” (niebo) przeczytamy jako „celum”, Caesar przeczytamy jako „Cesar”. Dlaczego nie „Cezar”? Patrz punkt 7.
  2. „Qu” czytamy jak „kw”, np. „quorum” przeczytamy jako „kworum”.
  3. „C” przed samogłoskami „e”, „i” czytamy jako „c” – i znów mamy słowo „Caesar” oraz „cito” (szybko).
  4. „C” przed samogłoskami „a”, „o”, „u” czytamy jako „k” – „causa” (kausa – sprawa), cornus (kornus – róg), curvus (kurwus – krzywy).
  5. „V” czytamy jak nasze „w”.
  6. „Ngu” czytamy jak „ngw” lub „ngu”, np. wyraz „lingua” (język) przeczytamy jako „lingwa” lub po prostu „lingua”.
  7. „S” wymawiamy jak „s”, nie jak „z”! Wspomniana już „causa” to „kausa”, nie „kauza”!
  8. Niektórzy „su” wymawiają jak „sw”, ale ja osobiście tego nie lubię – lepiej „persuadere” (przekonywać) czytać tak, jak się pisze, nie „perswadere”.
  9. „G” czytamy jak nasze „g”.

I tyle najważniejszych zasad. Wydaje się dużo? E tam, to banalnie proste. Pozostaje kwestia akcentu, ale o tym w innym wpisie.

Łacina – czytanie w praktyce

Pozostaje nam tylko usłyszeć, jak to się czyta. Potem możesz spróbować sam i zaraz przekonasz się, jakie to proste. Przeczytaj na głos poniższy fragment „De bello gallico” Juliusza Cezara, stosując powyższe zasady. Wszystko od razu stanie się jasne.

Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit. Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important, proximique sunt Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum gerunt. Qua de causa Helvetii quoque reliquos Gallos virtute praecedunt, quod fere cotidianis proeliis cum Germanis contendunt, cum aut suis finibus eos prohibent aut ipsi in eorum finibus bellum gerunt. Eorum una, pars, quam Gallos obtinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna flumine, Oceano, finibus Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum, vergit ad septentriones. Belgae ab extremis Galliae finibus oriuntur, pertinent ad inferiorem partem fluminis Rheni, spectant in septentrionem et orientem solem. Aquitania a Garumna flumine ad Pyrenaeos montes et eam partem Oceani quae est ad Hispaniam pertinet; spectat inter occasum solis et septentriones.

Przeczytaj także o wymowie restytuowanej: Wymowa restytuowana, czyli jak mówili Rzymianie
Jeśli coś jest niejasne, zawsze możesz do mnie napisać, korzystając z formularza kontaktowego.
Wszystkie słówka z lekcji i ćwiczeń znajdziesz w moim słowniku łacińskim.
Advertisements
This entry was posted in Uncategorized, Łacina - Lekcje. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s